Wiele pytań sformułowanych jest następująco: "Jakie przedmioty zdawać, by dostać się na pedagogikę?" lub "Mam zamiar zdawać angielski- rozsz., polski - podst., matematykę - podst. i geografię - rozsz.: czy to wystarczy aby się dostać na finanse i rachunkowość?". Na tak zadane pytania ani my, ani też przedstawiciele uczelni bądź osoby, które mają już za sobą rekrutację, nie potrafimy niestety odpowiedzieć. Jak zadawać pytania dotyczące rekrutacji i gdzie szukać na nie odpowiedzi? Zapraszamy do zapoznania się z najważniejszymi informacjami.

Każda uczelnia, państwowa czy niepubliczna, ustala własne zasady rekrutacji. Regulowane jest to ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym z 27 lipca 2005 r., zgodnie z którą wszelkie decyzje o rekrutacji należą bezpośrednio do senatów szkół wyższych.

Zasady rekrutacji na poszczególnych uczelniach regulowane są rokrocznie wewnętrzną uchwałą. Tekst uchwały przeważnie można znaleźć na stronach internetowych uczelni w działach "Rekrutacja" czy "Dla Kandydatów".

W uchwale rekrutacyjnej i załącznikach do niej znajdziecie m.in. :

• przedmioty maturalne, które brane są pod uwagę podczas rekrutacji na poszczególne kierunki studiów,
• informacje o dodatkowych kryteriach (np. egzaminy z rysunku czy sprawności fizycznej),
• przeliczniki punktacji (wagi).

Precyzyjnej odpowiedzi na pytanie: "Co mam zdawać, aby dostać się na zarządzanie?" można będzie więc udzielić jedynie wówczas, gdy zainteresowany poda także interesujące go uczelnie.

Aby ułatwić Wam decyzję dotyczącą wyboru przedmiotów zdawanych na maturze, w serwisie kierunkistudiow.pl umieszczamy co roku wyszukiwarkę przedmiotów maturalnych, która umożliwia porównanie zasad rekrutacji na dany kierunek na różnych uczelniach. Wyszukiwania można dokonywać na dwa sposoby: kierując się kryterium przedmiotów (zdaję geografię - na jakie studia i uczelnie mogę kandydować?), jak i kryterium kierunków (chcę studiować administrację - jakie przedmioty muszę zdawać na maturze, aby zostać przyjętym na ten kierunek?).

Nie tylko ważny jest wybór przedmiotów maturalnych, kluczowe znaczenie ma waga przypisana ocenie z danego przedmiotu, zwana również przelicznikiem lub wskaźnikiem rekrutacji. Wartości współczynników wagowych określa wspomniana wcześniej uchwała rekrutacyjna.

Wiele zależy więc nie tylko od wyboru poziomu, ale również od uzyskanej na egzaminie maturalnym punktacji. Logiczne jest, że poziom rozszerzony punktowany jest wyżej (wskaźniki wagi są wyższe). Jednakże przy uzyskaniu z niego niewielkiej liczby punktów, nierzadko lepiej kalkuluje się dobre zdanie poziomu podstawowego. Przy założeniu, że uzyska się 90% punktów na poziomie podstawowym lub 40% na poziomie rozszerzonym, w przypadku informatyki i fizyki bardziej "opłacalne" jest uzyskanie możliwie najwyższej liczby punktów z egzaminu na poziomie podstawowym.

Zatem nasza rada to: zastanów się, jak kształtują  się Twoje szanse na uzyskanie dobrego wyniku na poziomie podstawowym i rozszerzonym. Jeśli nie czujesz się na siłach, czasem lepiej jest zrezygnować ze zdawania poziomu rozszerzonego, chyba że jest to absolutnie wymagane na twoim upragnionym kierunku - jak np. na uczelniach medycznych, gdzie podczas rekrutacji na kierunek lekarski liczą się wyłącznie wyniki uzyskane z biologii i chemii na poziomie rozszerzonym, lub różnica wag jest znaczna jak w przypadku matematyki (w omawianym przykładzie).

Zwracajcie również uwagę na to, czy wszystkie przedmioty wymienione przy danym kierunku są obowiązkowe. Nawiązując do naszego przykładu z matematyką na Uniwersytecie Wrocławskim - jeśli kandydat nie zdawał np. egzaminu maturalnego z fizyki - nie przekreśla to wcale szans dostania się na matematykę. Z danego przedmiotu będzie miał po prostu zero punktów, zaś swoje szanse zwiększyć może dobrze zdanym egzaminem z języka obcego na poziomie rozszerzonym.

Jeśli więc wymarzyliście sobie dany kierunek studiów na konkretnej uczelni, warto wcześniej:

• zapoznać się z współczynnikami wagowymi,
• opracować strategię.

A jeśli macie już świadectwo maturalne w ręku, na podstawie wskaźników wagi możecie dokładnie obliczyć liczbę swoich punktów, która pojawi się na liście rankingowej.

Progi punktowe nie są ustalane z góry, przed rekrutacją. Są one zależne od poziomu kandydatów ubiegających się na studia. Przed procesem rekrutacji znane jest tylko maksimum punktów oraz ilość miejsc. Natomiast próg (limit) punktowy, będący liczbą punktów uzyskaną przez kandydata zakwalifikowanego na ostatnie wolne miejsce, znany jest po zakończeniu rekrutacji. Dlatego nawet jeśli będzie już znana liczba punktów uzyskanych na maturze, a rekrutacja nie będzie zakończona, nikt nie odpowie czy dostaniecie się na studia.

Jak przebiega rekrutacja?

1. Rejestracja

Obecnie rejestracja na studia zwykle dokonywana jest za pomocą systemów internetowych (tzw. IRK - Internetowa Rejestracja Kandydatów). W pierwszej kolejności należy zarejestrować się w systemie rekrutacyjnym. Do logowania używa się loginu, którym jest najczęściej numer PESEL oraz hasła. System poprowadzi Was krok po kroku i niemal niemożliwe jest niepoprawne wypełnienie formularza (chyba, ze popełnicie błąd w danych osobowych).

Systemy rekrutacyjne nie funkcjonują przez cały rok - rejestracja w IRK jest możliwa tylko w tzw. okresie rejestracyjnym. Informacje o terminach rejestracji pojawiają się zwykle na pierwszych stronach serwisów.

2. Opłata rekrutacyjna

Postępowanie związane z przyjęciem na studia jest odpłatne. Opłata rekrutacyjna jest ustalona z góry - w roku akademickim 2009/2010 była to kwota 85-150 zł. Publiczne szkoły wyższe nie pobierają opłat za studia stacjonarne (płacą jednak ci studenci dzienni, którzy powtarzają rok lub przedmiot). Odpłatne są natomiast studia niestacjonarne.

Wpłaty dokonuje się na wyznaczone przez system konto. Zaksięgowanie waszej wpłaty widoczne jest zwykle w systemie IRK - w tym momencie stajecie się pełnoprawnymi kandydatami na studia.

3. Listy rankingowe

W określonym czasie zostają ogłoszone listy rankingowe. Obecnie nie trzeba już czekać na wywieszenie ich na tablicy ogłoszeń, gdyż dostępne są na stronach internetowych uczelni lub w systemach rekrutacyjnych po zalogowaniu.

Jeśli od razu znajdujecie się na wysokiej pozycji na liście na wymarzony kierunek - wypada jedynie pogratulować. Może okazać się jednak, że otrzymacie status kandydata zakwalifikowanego, a jesteście na liście na miejscu 280., zaś limit przyjęć to 180 osób. Co to oznacza?

Najczęściej informacja ta nie oznacza zwiększenia limitu miejsc. Kandydaci przeważnie rejestrują się na kilka kierunków studiów, a następnie wybierają ten jeden, którym są najbardziej zainteresowani i rezygnują z pozostałych - w ten sposób automatycznie osoby z dalszych pozycji listy awansują w rankingu. Biorąc pod uwagę liczbę kierunków, na które rejestrują się kandydaci, statystyki rekrutacyjne z poprzednich lat, popularność kierunków, itp. można oszacować ilu kandydatów zrezygnuje z danego kierunku, a tym samym można określić ile osób powyżej limitu miejsc może zostać przyjętych. Na kontach tych osób pojawia się wówczas informacja "kandydat zakwalifikowany" lub podobna. W takiej sytuacji należy złożyć dokumenty w wyznaczonym terminie. Po zakończeniu zbierania dokumentów listy rankingowe zostają na nowo przeliczone. Jeśli kandydat nie złoży dokumentów w terminie, traktowane jest to jako rezygnacja z danego kierunku.

4. Składanie dokumentów

Uczelnia określa nieprzekraczalny termin, w którym trzeba dostarczyć komplet dokumentów. Szkoły wyższe wymagają najczęściej formularza-ankiety (należy pobrać ją ze strony internetowej wybranej uczelni), podania wraz z życiorysem, zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do podjęcia studiów na wybranym kierunku, 3 – 5 fotografii w formacie legitymacyjnym i oryginału świadectwa dojrzałości lub równoważnej mu kopii. Dokumenty składa się najczęściej po ogłoszeniu list rankingowych. 

Niektóre szkoły (np. akademie sztuk pięknych) żądają złożenia teczek z pracami  (rysunki własne, obrazy itp.), niektóre jednocześnie z kompletem dokumentów domagają się zgłoszenia, czy kandydat będzie ubiegał się o miejsce w domu studenckim lub o jakąkolwiek inną formę pomocy socjalnej.

5. Drugi nabór

Po upłynięciu terminu składania dokumentów może okazać się, że na niektórych kierunkach zostaną jeszcze wolne miejsca. To szansa dla tych, którzy nie dostali się na studia w pierwszym terminie rekrutacji, albo do niej z różnych powodów nie przystąpili. Drugi nabór na studia odbywa się przeważnie w sierpniu i we wrześniu.

6. Olimpijczycy

Laureaci i finaliści centralnego etapu wszystkich olimpiad przedmiotowych zatwierdzonych przez MEN mogą starać się o przyjęcie na studia z pominięciem procedury rekrutacyjnej (w odniesieniu do kierunków studiów odpowiadających tematyce danej olimpiady). Jednak nie ma sztywnych reguł co do honorowania olimpijczyków – o wszystkim stanowią uchwały senatów uczelni lub nawet rad wydziałów.